Strona uprp.pl korzysta z plików cookie. Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na korzystanie z plików cookie.X

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej


2006-07-06

Opłata skarbowa od dokumentów stwierdzających ustanowienie pełnomocnika

Z uwagi na podnoszone coraz częściej zarzuty, że pobieranie wielokrotności opłaty skarbowej od pełnomocnictwa ustanowionego przez kilku mocodawców pozbawione jest podstawy prawnej, Urząd Patentowy wystąpił do Ministerstwa Finansów z prośbą o wyjaśnienie czy przyjęta praktyka jest prawidłowa.


Pismem z dnia 27 czerwca 2006 roku Ministerstwo Finansów Departament Podatków i Opłat Lokalnych poinformowało, że zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2005 r. Nr 253, poz. 2532 z późn. zm.), daninie tej podlegają dokumenty stwierdzające ustanowienie pełnomocnika oraz ich odpisy i wypisy. Stawkę opłaty skarbowej od ww. dokumentów określa ust. 1 części V załącznika do ustawy w wysokości 15 zł.

Stosownie do art. 4 i art. 6 ustawy obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika powstaje z chwilą jego sporządzenia i ciąży na mocodawcy (podmiocie wystawiającym pełnomocnictwo).

Od pełnomocnictwa udzielonego w jednym dokumencie przez kilku wspólników spółki cywilnej należy uiścić opłatę skarbową w wysokości odpowiadającej krotności wspólników – mocodawców wymienionych w tym dokumencie.

Pogląd ten znajduje umocowanie w przepisach Kodeksu cywilnego, normujących umowę spółki cywilnej, jak również w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.).

Istotą umowy spółki cywilnej jest zobowiązanie się wspólników do dążenia do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego – a nie utworzenie odrębnego podmiotu praw i obowiązków w postaci spółki cywilnej.

W art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ustawodawca wyklucza możliwość występowania w obrocie gospodarczym spółki cywilnej jako samodzielnego podmiotu stosunków prawnych. Przepis ten przewiduje bowiem uznanie za przedsiębiorców wyłącznie wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Konkludując, dokument stwierdzający ustanowienie przez wspólników spółki cywilnej pełnomocnika podlega opłacie skarbowej w wysokości wynikającej z przemnożenia stawki opłaty skarbowej od tego dokumentu przez liczbę wspólników, którzy udzielają pełnomocnictwa.

W przypadku uiszczenia w nieprawidłowej wysokości opłaty skarbowej od takiego pełnomocnictwa, z chwilą jego wystawienia powstaje zaległość w opłacie skarbowej, podlegająca ściągnięciu wraz z odsetkami, naliczanymi od następnego dnia, w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Ministerstwo Finansów wyjaśniło również, że zasada solidarnego obowiązku zapłaty opłaty skarbowej, ustanowiona w art. 4 ust. 2 ww. ustawy, nie dotyczy opłaty od dokumentów. Obowiązek zapłaty tej daniny od weksli, dokumentów stwierdzających ustanowienie pełnomocnika oraz dokumentów przewozowych ciąży wyłącznie na wystawcy (wystawcach) dokumentu. Zasada solidarnego obowiązku zapłaty opłaty skarbowej opiera się na konstrukcji prawnej solidarności dłużników przyjętej w Kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 91 ustawy – Ordynacja podatkowa, do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Zasada ta ma zastosowanie w odniesieniu do wspólnego składania podań i załączników do podań oraz występowania we wspólnym wniosku o dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia, zezwolenia lub koncesji. W praktyce realizacja tej zasady polega na możliwości żądania całości lub części opłaty skarbowej od wszystkich zobowiązanych łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Uiszczenie opłaty skarbowej w pełnej wysokości przez jednego ze współdłużników solidarnych zwalnia z obowiązku zapłaty pozostałych. Powyższa zasada wynika z przepisu stanowiącego bezwzględnie obowiązującą normę prawną. Oznacza to, że podmioty na których ciąży solidarny obowiązek zapłaty opłaty skarbowej nie mogą wyłączyć lub zmodyfikować tego obowiązku w drodze porozumienia. Jakiekolwiek postanowienia w tej kwestii, np. wskazanie wprost w umowie strony zobowiązanej do uiszczenia opłaty, nie są wiążące dla organów podatkowych. Wywołują one jedynie skutki w sferze zobowiązań cywilnoprawnych stanowiąc podstawę do ewentualnych rozliczeń między kontrahentami.