Stanowisko Urzędu Patentowego RP do niektórych problemów związanych z dodatkowym prawem ochronnym na produkty lecznicze i produkty ochrony roślin oraz z wspólnotowym znakiem towarowym

W związku z pojawiającymi się wątpliwościami i pytaniami odnoszącymi się do wykładni przepisów w wyżej wymienionym obszarze Urząd Patentowy wyraża następujący pogląd:

W odniesieniu do dodatkowego prawa ochronnego:

1. Kto jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego

Istota instytucji dodatkowego prawa ochronnego sprowadza się do tego, że uprawniony może zrekompensować sobie poniesione nakłady poprzez przedłużenie ochrony w określonym zakresie, dlatego też nie wydaje się aby wnioskodawcą mogła być osoba trzecia, choćby nawet korzystała z tego patentu za zgodą uprawnionego. Wymienione w § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2003 r. w sprawie składania i rozpatrywania wniosków o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego dla produktów leczniczych i produktów ochrony roślin (Dz. U. Nr 141, poz. 1361) określenia „wnioskodawca” i „zgłaszający” dotyczą tego samego podmiotu. Treść tego przepisu należy więc interpretować posiłkując się art. 8 ust. 1 litera a pkt ii rozporządzenia EWG Nr 1768/98 i art. 8 ust. 1 litera a pkt ii rozporządzenia WE Nr 1610/96 z zaznaczeniem, iż mają one charakter nadrzędny nad przepisami krajowymi.

2. Co to jest pierwsze zezwolenie na wprowadzenie do obrotu

Jak wynika z rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1768/92 z dnia 18 czerwca 1992 r. dotyczącego stworzenia dodatkowego prawa ochronnego dla produktów medycznych chodzi o wprowadzenie na rynek Rzeczypospolitej Polskiej. I tak art. 8 ust. 1 pkt a ppkt 4 mówi o pierwszym zezwoleniu spełniającym warunek określony w art. 3 pkt b tj. takim, które zostało wydane w oparciu o dyrektywy 65/65/EWG lub 81/851/EWG w państwie członkowskim, w którym złożono wniosek.

3. Czy i w jakim terminie powinno być nadesłane tłumaczenie zezwolenia

Ustawa pwp i rozporządzenie w sprawie SPC nie regulują kwestii dołączania tłumaczenia. Na zasadach ogólnych jednakże, w związku z tym, iż postępowanie przed Urzędem Patentowym prowadzone jest w języku polskim, a przepis szczególny nie stanowi inaczej, każdy dokument sporządzony w języku obcym powinien być przetłumaczony na język polski. Pogląd taki wyraził sąd administracyjny np. w wyroku z dnia 4 czerwca 2003 r. W przypadku braku takiego tłumaczenia Urząd Patentowy wezwie do jego nadesłania w wyznaczonym terminie.

4. Co powinno zawierać oświadczenie zawierające informację dotyczącą tożsamości produktu i co to jest charakterystyka produktu leczniczego

Naszym zdaniem przepis § 3 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie SPC zawiera wystarczającą informację co do wymaganej treści oświadczenia.

Obowiązek złożenia oświadczenia obciąża wnioskodawcę występującego o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego. Wnioskodawca więc odpowiada za treść tego oświadczenia i powinien go osobiście podpisać.

Charakterystyka produktu leczniczego jest pojęciem określonym w ustawie Prawo farmaceutyczne a jej elementy składowe są określone w art. 11 ust. 1 tej ustawy.

5. Co to jest prawidłowo sporządzony wniosek, czy będą stosowne formularze

Urząd Patentowy przygotował formularz wniosku, który jednakże nie ma charakteru druku oficjalnego i nie musi być przez wnioskodawcę używany.

Urząd Patentowy sprawdza nie tylko czy wniosek zawiera określone informacje ale bada również ich zawartość – a więc nie tylko formę ale i treść wniosku.

6. Czy będą udostępniane kopie dodatkowego świadectwa ochronnego

Termin „osoba zainteresowana” należy rozumieć tak jak w języku potocznym. W szczególności nie można stawiać znaku równości między tym terminem a terminem „interes prawny”.

Prowadzenie odrębnej bazy będzie uzależnione od ilości wniosków wpływających do Urzędu.

7. Jak rozumieć częściowe unieważnienie dodatkowego prawa ochronnego

Unieważnienie w części powinno opierać się na takich samych przesłankach co unieważnienie patentu w części.

8. Czy Urząd przewiduje opublikowanie instrukcji oraz wyjaśnień dla zgłaszających w przedmiotowym zakresie

W chwili obecnej trudno przewidzieć ile wpłynie wniosków i jakie powstaną problemy przy ich rozpatrywaniu – jeżeli problemów będzie dużo Urząd rozważy możliwość zamieszczenia na stronie internetowej instrukcji i objaśnień.

W odniesieniu do wspólnotowego znaku towarowego

1. Czy i kiedy przewiduje się powołanie sądów właściwych w zakresie wspólnotowego znaku towarowego

W grudniu 2003 r. Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, w którym przewidziano utworzenie odrębnej jednostki organizacyjnej do spraw z zakresu ochrony wspólnotowych znaków towarowych (sąd wspólnotowych znaków towarowych). Przewiduje się, że ustawa wejdzie w życie 1.05.2004 r. (12.0.br. projekt został przekazany do Sejmu). Zgodnie z art. 92 rozporządzenia Rady nr 40/92 z dnia 20 grudnia 1993 r. sąd ten byłby organem I instancji właściwym do rozpatrywania spraw o naruszenie praw wynikających z rejestracji wspólnotowych znaków towarowych. Właściwość sądu II instancji wynika z odrębnych przepisów prawa (kpc).

2. Jaką praktykę przyjmie Urząd Patentowy w kwestii uznawania „listów zgody” w postępowaniu zgłoszeniowym

Sugestia ustalania jednolitych zasad odnośnie wpływu listu zgody na wynik postępowania w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy (lub uznanie w Polsce skutków międzynarodowej rejestracji znaku towarowego) w istocie oznaczałaby potrzebę nowych uregulowań prawnych – co nie wydaje się możliwe. W szczególności brak jest takiego standardu w Unii Europejskiej.

W praktyce Urzędu Patentowego, co znajduje swoją akceptację w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, każdy list zgody i każde zgłoszenie analizowane są indywidualnie. Generalnie Urząd Patentowy ma na względzie nie tylko interes producentów (listy zgody często zawierają zgodę na używanie znaku towarowego niezależnie od rejestracji) ale również interes konsumentów (odbiorców towaru).

Tak więc o ile z istoty znaku wynika bezspornie, iż w zwykłych warunkach obrotu powstanie niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia towaru to Urząd generalnie przy swojej decyzji nie uwzględnia listu zgody. Na stanowisko Urzędu w tym zakresie mają wpływ również inne czynniki np. powiązania przedsiębiorstw będących stronami listu zgody. Zazwyczaj np. gdy są to przedsiębiorstwa prawnie, organizacyjnie czy też finansowo powiązane, to list zgody ma zasadniczy wpływ na decyzję Urzędu – jest uwzględniany.

3. Jakie skutki wywiera prawo wcześniejsze określone w art. 142 a § 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (ze zmianami wprowadzonymi rozporządzeniem Rady (WE) Nr 3288/94 z dnia 22 grudnia 1994 r.)

Do unieważnienia prawa z rejestracji czy prawa ochronnego uzyskanego w Polsce w trybie krajowym czy międzynarodowym przed dniem akcesji stosuje się stan prawny obowiązujący w Polsce w dacie zgłoszenia tego znaku towarowego. Z tego względu do wskazanej sytuacji nie ma zastosowania rozporządzenie Rady (WE) Nr 40/94. Tak więc znak wspólnotowy korzystający z wcześniejszego pierwszeństwa nie może stanowić podstawy unieważnienia rejestracji znaku w Polsce zgłoszonego przed dniem akcesji.

W odniesieniu do innych kwestii

1. Czy jest możliwe dochowanie terminu dla zachowania uprzedniego pierwszeństwa przy ubieganiu się o rejestrację międzynarodową w trybie Porozumienia/Protokołu madryckiego przez polskiego zgłaszającego

Urząd rozumie wagę problemu. Poczyniono pewne kroki zmierzające do jego rozwiązania, czego wyrazem jest wprowadzona w noweli ustawy pwp z 23 stycznia 2004 r. zmiana do art. 143 pwp skracająca czas oczekiwania na publikację informacji o zgłoszeniu znaku towarowego z 6 do 3 miesięcy.

2. Czy dla celów postępowania przed Urzędem Patentowym sobota będzie traktowana jako dzień ustawowo wolny od pracy

Jeśli chodzi o problem sobót, to jak wynika z przytaczanych orzeczeń sądów, soboty co do zasady (w 2004 r. w sobotę przypada 1 maja) nie są ustawowo dniem wolnym od pracy. Odmienną jest sprawa przypadania terminu w soboty, co do których w istocie zarówno przepisy proceduralne przed sądami administracyjnymi jak i przed Urzędem Patentowym zawierają odrębny zapis. Z zapisów tych wynika, iż sobót, w których sąd i Urząd Patentowy nie funkcjonują nie wlicza się do wyznaczonych terminów. Tak więc wykonanie postanowienia czy wezwania w następujący po sobocie poniedziałek oznacza zachowanie terminu.